Tag archief NICU

doorLSH

Blog: Sandra & Sebas in Sengerema Hospital, Tanzania (#5)

Na een maand op de NICU wisselde ik door naar de Labour Ward. Op de Labour Ward is het een drukke bedoening. Er bevallen gemiddeld 30 vrouwen per dag in het Sengerema Hospital. Zij komen van heinde en verre om te bevallen in het ziekenhuis. Vrouwen nemen zelf een soort zeil, een teil en kitenge (gekleurde doeken) mee. Hiermee wordt onder andere het bed waarop de vrouw gaat bevallen bedekt, wordt de baby na de geboorte afgedroogd en ingepakt en wordt het bed na de bevalling schoongemaakt. Vaak hebben vrouwen al een groot aantal kinderen en komen vrouwen pas laat naar het ziekenhuis als de bevalling is begonnen. Het komt dan ook regelmatig voor dat een vrouw net wel of net niet op het bed ligt als de baby wordt geboren. Als gevolg hiervan worden sommige baby’s op de grond geboren en een enkele keer zelfs als de moeder nog staat. Vrouwen die té ver van het ziekenhuis af wonen, kunnen voorafgaand aan de bevalling verblijven in mama Ngojea. De naam, afgeleid van het woord ‘wachten’ in Swahili, verklapt de functie van deze plek al: een wachthuis waar moeders rond de uitgerekende datum kunnen verblijven tot de bevalling begint. De zwangeren worden (vaak door andere zwangeren) vanuit mama Ngojea naar het ziekenhuis gebracht als de bevalling lijkt te beginnen, een mooi tafereel.

Na een kleine drie weken op de Labour Ward bracht ik weer eens een dagje door op de NICU, omdat de NICU-dokter er die dag niet kon zijn. Ik had bijna alle baby’s nagekeken toen Emma, een van mijn mede-co’s, de NICU op kwam rennen. Zij gebaarde dat ik snel mee moest komen. Onderweg naar het theatre, de OK op de Labour Ward, vertelde Emma mij dat er enkele minuten ervoor een vrouw een operatie onderging, omdat zij een scheur had in haar baarmoeder. De baby was los in de buik aangetroffen en verkeerde in zeer slechte conditie, de baby moest gereanimeerd worden. De Tanzaniaanse verpleegkundige Pilly, waarmee ik al veel had samengewerkt op de Labour Ward, was al bezig met de baby. Pilly had om mijn hulp gevraagd aan Emma. Samen gingen Pilly en ik verder met de opvang van de baby. Binnen enkele minuten verbeterde de conditie van de baby, waarna zij zelf ademde en zelfs huilde. We brachten de baby naar de NICU voor verdere zorg en ademhalingsondersteuning. Binnen enkele uren na de geboorte had de baby geen ademhalingsondersteuning meer nodig en kon zij naar haar moeder op de afdeling. Na een paar dagen kon baby Neema – toen ook haar moeder in goede conditie verkeerde – met ontslag naar huis.

Pilly en ik voelden ons steeds meer verbonden na deze situatie en zochten elkaar op als we hulp konden gebruiken op de Labour Ward. Het voelde fijn om met een Tanzaniaanse collega zo goed samen te kunnen werken. Dat is waar het in mijn ogen om gaat: een gelijkwaardige samenwerking en wederzijds vertrouwen. Het voelde als een mooi resultaat van de investering in het werken hier en de verdieping in de Helping Babies Breathe methode, waar ik de week ervoor nog een presentatie over gaf in het morning report.

Al maanden voordat ik in Tanzania kwam was ik begonnen met mijzelf ontwikkelen in de opvang van baby’s na de geboorte. Tijdens mijn semi-arts stage op de kinderafdeling in het OLVG West had ik dat namelijk als een van mijn leerdoelen gesteld. Ook ging ik voor vertrek naar Tanzania nog een dagje langs bij Milou op de NICU in het Radboud MC, waar wij de Helping Babies Breathe methode nog eens bespraken en oefenden.

Helping Babies Breathe is een basismethode voor reanimatie na de geboorte als de ademhaling van de baby niet goed spontaan op gang komt. Dit kan het geval zijn bij zuurstoftekort bij de geboorte, door bijvoorbeeld een placentaloslating, een infectie in de baarmoeder, prematuriteit, een knoop in de navelstreng of een scheur in de baarmoeder zoals in het geval van baby Neema. Essentieel is de Dakika ya Dhahabu (in Swahili ‘the Golden Minute’). Goed handelen in de eerste minuut na de geboorte is van levensbelang. Doordat het basisinterventies betreft kan deze methode goed uitgevoerd worden op plekken waar maar weinig beschikbare middelen zijn, zoals in veel situaties in Tanzania. De Helping Babies Breathe methode werd in 2009 door het Ministry of Health and Social Welfare in Tanzania geïmplementeerd. De implementatie heeft geleid tot een significante reductie van het aantal baby’s dat overlijdt binnen 24 uur na de geboorte en tot een vermindering van het aantal doodgeboren baby’s (en dan specifiek baby’s die overlijden tijdens of direct na de geboorte).

Het is in de afgelopen weken trouwens vaak voorgekomen dat er vrouwen waren met een uterusruptuur (een scheur in de baarmoeder). Eén van de verklaringen is dat vrouwen hier vaak local herbs gebruiken tijdens de zwangerschap en bevalling. Deze kruiden leiden tot zeer sterke contracties van de baarmoeder, waardoor deze kan scheuren (met name als de vrouw een keizersnede heeft gehad in het verleden). Deze potentieel levensbedreigende situatie voor zowel moeder als kind wordt veroorzaakt door local beliefs. Betere educatie en meer gezondheidsvoorlichting zou mogelijk kunnen leiden tot het verminderen of zelfs voorkomen van deze situaties. Baby Neema heeft het gelukkig gered en haar moeder ook, maar dit is helaas niet altijd het geval.

De oprichting van de NICU heeft ervoor gezorgd dat dit soort baby’s opgevangen kunnen worden. Daarnaast heeft training van personeel in de opvang van baby’s al voor veel successen gezorgd. Er is ruimte voor nog meer training en ervaring in Helping Babies Breathe in het Sengerema Hospital. De uitbreiding van de NICU kan hopelijk bijdragen aan nog betere zorg voor pasgeboren baby’s!

doorLSH

Blog: Sandra & Sebas in Sengerema Hospital, Tanzania (#4)

Cijfers, cijfers en nog eens cijfers. Het Sengerema Hospital is een groot ziekenhuis, waar jaarlijks ongeveer 70-duizend patiënten worden behandeld. Dit resulteert in enorm veel kosten, waaronder kosten die niet altijd verhaald kunnen worden op de patiënten. Dit is bijvoorbeeld zo bij acute zorg voor mensen die het niet kunnen betalen. Ik buig me de hele dag over deze financiële vraagstukken.

Uit mijn kantoor kan ik de patiënten zien die de ingang van het ziekenhuis doorgaan. Daarnaast krijg ik veel te horen over de patiënten die worden opgenomen. Deze week werden er bijzondere patiënten opgenomen. Een man die bij de rivier aan het vissen was, is aangevallen door een krokodil. De man liep daarbij ernstige verwondingen op aan zijn been (botbreuken en ernstig geïnfecteerde wonden). Een andere man was gebeten door een hippo! Misschien verwacht je dit als lezer wel; we zijn ten slotte in Afrika. Zelf hebben we in de tijd dat wij hier aan het werk zijn en de vele uitstapjes die wij hebben ondernomen, naast wat stokstaartjes en de bijzonder eng uitziende maribu stork, hier nog geen wild gezien.

Na mijn dag in het (heerlijk gekoelde) kantoor kijk ik vaak nog even op de NICU waar Sandra dan nog hard aan het werk is. Vandaag lagen er wel heel veel kleintjes, op elk bed waar ik keek lagen er minimaal twee. Toen Sandra mij zag werd ik meteen aan het werk gezet. Handschoen aan en D10% (suikerwater) op mijn pink. Ik mocht de baby’s wat suikerwater geven om zo als afleiding en pijnverzachting te fungeren terwijl Sandra een infuus ging plaatsen. Ik ging eerst maar eens even oefenen bij een kleintje die geen infuus nodig had. Ik ging met mijn pink langs het gezicht en binnen een seconde bewoog de baby met zijn mond naar mijn pink, pakte hem vast en begon te sabbelen. Hij leek erg voldaan. Sandra waarschuwde mij dat als ik zou stoppen de baby misschien zou gaan huilen, maar na een paar minuten kreeg ik mijn pink weer terug en toen kon ik echt aan het werk. Sandra legde het infuus klaar en ik had een nieuwe handschoen met suikerwater klaar. In een benarde positie legde ik mijn pink weer tegen de wang aan en net zo makkelijk zocht ook deze baby met haar mond weer mijn pink.

Terwijl Sandra het kleintje verder verzorgde liep ik nog een rondje op de afdeling. Ondertussen heb ik redelijk geleerd om de files (en zoals de Tanzanianen uitspreken failies) te lezen. Mijn aandacht werd getrokken door een geluid uit een hoek van de kamer. Eén kleintje was aan de CPAP (ademhalingsondersteuning) gelegd, hij had zichtbaar moeite met ademen. Het kindje had een schema voor D10% om de drie uur. D10% zorgt ervoor dat in afwezigheid van de moeder het kindje geen te lage bloedsuiker krijgt (waaraan het kindje kan overlijden) in de eerste uren na de geboorte. De laatste keer dat het kleintje D10% gehad had was al zes uur geleden. Ik keek naar de enige nurse op de afdeling. Die was druk met van de ene baby naar de andere baby en van de ene moeder naar de andere moeder te rennen. Er liggen in de kleine ruimte namelijk niet alleen veel baby’s, maar ook veel moeders. De moeders delen vaak met zijn tweeën een bed, waar ze samen met hun baby’s op liggen. Het is eigenlijk geen doen dat één nursie in deze drukte alle kleintjes moet verzorgen.

In al mijn voorbereidingen op het werk in Sengerema leerde ik dat in westerse landen de verpleegkosten de hoogste kosten van een NICU afdeling zijn. De norm is namelijk één verpleger op maximaal vier patiënten. In gevallen dat er noodzaak is voor zeer intensieve en complexe zorg, kan dit zelfs teruglopen tot 1 op 1 zorg. Hier in Sengerema werken verpleegkundigen vaak in hun eentje op een grote zaal met hoge aantallen patiënten. De werkdruk is hierdoor erg hoog. Ondanks dat de nursies zo hard werken als ze kunnen, ontvangen patiënten door het tekort aan personeel (onder andere door te lage lonen) niet altijd de zorg die ze verdienen.

Ik wilde er zeker van zijn dat de baby met ademhalingsproblemen wel de juiste zorg zou ontvangen voordat wij weggingen. Toen ik aan de nursie aangaf dat de baby verzorging nodig had, gaf zij de baby binnen enkele minuten zijn medicatie. Ik kon helpen door de baby wat D10% te geven. Het was inmiddels al laat, dus tijd om te gaan. Ik hoopte dat ik de baby later weer zou zien…

Vandaag was de laatste dag voor San op de NICU. De NICU die een speciaal plekje in ons hart heeft gekregen. Tijdens ons verblijf werd duidelijk dat ondanks dat de afdeling zeer succesvol is gebleken (sinds de oprichting is het sterftecijfer met 40% gedaald), de NICU zeer toe is aan de uitbreiding. De kleine en hete ruimte maakt het een broeikasje voor ongedierte (ondanks het goede schoonmaakwerk van het personeel) en zorgt ervoor dat het moeilijk is om de hygiëne te waarborgen. Niet alleen fysieke uitbreiding is nodig, ook gedreven en goed opgeleid personeel is nodig om de uitbreiding van de NICU tot een succes te maken. De toestroom van baby’s is hoog en zal naar verwachting alleen maar toenemen als de uitbreiding van de NICU gerealiseerd is.

doorLSH

Blog: Sandra & Sebas in Sengerema Hospital, Tanzania (#3)

Het regent baby’s! In het Sengerema Hospital zijn per jaar gemiddeld 11.000 bevallingen, evenveel als jaarlijks in heel Amsterdam. De babysterfte is in Tanzania tien keer zo hoog als in Nederland. Na de opening van de NICU in 2015 is de babysterfte in het Sengerema Hospital met 40% gedaald in 2017. Betere training van het personeel in de opvang van pasgeboren baby’s, de mogelijkheid om (prematuur geboren) baby’s op te warmen in een incubator (houten couveuse), de mogelijkheid om bloedsuiker controles uit te voeren, D10% (dextrose) en antibiotica te geven, het herkennen van danger signs en de mogelijkheid om respiratoire ondersteuning te geven middels CPAP of een zuurstof-neusbril hebben hier zeker aan bijgedragen. De NICU is voor Tanzaniaanse begrippen een ontwikkelde afdeling, toch is het in de verste verte niet te vergelijken met de Nederlandse standaarden. De afdeling enorm toe aan de uitbreiding die in het verschiet ligt.

Veel baby’s worden hier prematuur en/of heel klein (1.0-2.0 kg) geboren. Ook worden veel kinderen geboren met ernstige asfyxie (zuurstoftekort bij de geboorte). Dit komt onder andere doordat veel vrouwen geen gebruik maken van antenatale zorg, maar ook door gebrek aan kennis en ervaring van medisch personeel. Met name in de dispensaries en health clinics (kleine zorginstellingen) in de omgeving van het Sengerema Hospital zijn er weinig mogelijkheden in geval van nood tijdens de bevalling of bij de opvang van pasgeboren baby’s. Ziekte van de moeder tijdens de zwangerschap (zoals malaria, SOA’s, HIV, tuberculose) of een slechte voedingstoestand van de moeder kan leiden tot vroeggeboorte, een te laag geboortegewicht of erger nog, het overlijden van de baby voor de geboorte (dat hier vaak voor komt).

Het Sengerema Hospital is een groot ziekenhuis waar, mede dankzij project NICU, personeel relatief goed geschoold is in de opvang van baby’s. De NICU biedt plaats voor de kleinste en ziekste kinderen. Dat zorgt voor een hoge aanloop van doorverwijzingen uit de dispensaries en health clinics, waar vaak basale zorg rondom de bevalling niet geboden kan worden. Met dat afgelegen wonen en de noodzaak om te reizen naar een kliniek kun je je voorstellen dat er heel wat baby’s onderweg geboren worden. Dat is hier dan ook een echt begrip. Er zijn voor de bevalling drie opties te noemen hier in het ziekenhuis: thuis geboren (1), in het ziekenhuis geboren (2) of onderweg geboren (3).

In de afgelopen weken zijn er veel baby’s overleden op de NICU. Zo was er een baby die in stuitligging werd geboren in een dispensary (kleine zorginstelling), dat leidde tot ernstig zuurstoftekort bij de geboorte. Hij werd doorverwezen naar de NICU, waar hij kwam te overlijden. Een andere moeder werd ook met haar pasgeboren baby doorverwezen naar de NICU, omdat de baby ademhalingsproblemen had na de geboorte. Toen ik de baby na aankomst in Sengerema onderzocht bleek zij al overleden te zijn. Dit zijn heftige situaties om mee te maken en ik vroeg me erg af wat er was gebeurd als er met de juiste middelen en expertise gehandeld had kunnen worden op het moment van de bevalling…

In algemene zin is soms moeilijk om te accepteren dat er hier in het ziekenhuis veel mensen overlijden aan vermijdbare dingen, ondanks dat ook hier sterftegevallen zijn die niet voorkomen hadden kunnen worden. Het komt regelmatig voor dat mensen (waaronder kinderen) overlijden door onder andere gebrek aan materialen, diagnostische mogelijkheden en medicijnen of doordat er in de hectiek iets wordt vergeten. Er zijn veel te weinig goed geschoolde artsen en verpleegkundigen in het ziekenhuis. Afgelopen week waren er bijvoorbeeld veel baby’s die zuurstof nodig hadden, maar er waren niet genoeg zuurstofmachines beschikbaar. Dan besef je hoe lastig het is dat je niet alle noodzakelijke middelen tot je beschikking hebt. Het voelt oneerlijk.

Er zijn gelukkig ook veel successen te vieren op de NICU. Zo is er een baby die, voordat ik in Sengerema was, werd geboren met een geboortegewicht van rond de 800 gram. Inmiddels gaat het goed met de baby en is het gewicht meer dan verdubbeld! De moeder had al vier miskramen gehad en dit was haar eerste levend – en veel te vroeg – geboren kind. Door de zorg die is geboden op de NICU heeft de baby een kans gekregen om te leven, een geschenk voor zowel moeder als kind. Dan zijn er nog de tientallen kinderen die dagelijks worden behandeld met antibiotica, waardoor zij infecties te boven kunnen komen en gezond weer met ontslag kunnen. Het is heerlijk om de dag door te brengen tussen deze prachtige baby’s.

Ik ben dankbaar dat ik met eigen ogen mag zien wat de resultaten zijn van de investering in de NICU door Stichting Vrienden Sengerema Hospital. Ondanks de dagelijkse uitdagingen, het moeten omgaan met de hoge werkdruk en hoge sterftecijfers, werkt het personeel zo goed als ze kan om de baby’s een eerlijke kans te geven. Ik ben trots dat we vanuit Little Superheroes de samenwerking zijn aangegaan met Stichting Vrienden Sengerema Hospital en hoop dat we op deze manier een bijdrage kunnen leveren aan betere zorg voor moeders en kinderen in Tanzania.

doorLSH

Blog: Sandra & Sebas in Sengerema Hospital, Tanzania (#2)

Terwijl Sandra vorige week al aan de slag ging in het ziekenhuis was mijn collega (Lesserian) in verband met werk in een andere stad. Dit gaf mij de kans om alle gegevens grondig door te nemen voor de start van mijn opdracht. Dat zijn nogal wat gegevens want het is een heel groot ziekenhuis met zeer veel afdelingen…

Voordat ik begon met de beschikbare financiële gegevens door te nemen, besloot ik te gaan rennen door de prachtige natuur in de omgeving om zo ook de buurt wat beter te leren kennen. De locals moeten wel gedacht hebben wat doet die mzungu hier, maar iedereen was aan het zwaaien en bijna alle kinderen renden – voor wat het leek – oneindig lang met mij mee. Waar ik ook keek, iedereen zwaaide uitbundig naar mij. Dat gaf een heel welkom gevoel. Gek genoeg deed het mij heel erg denken aan een paar weken terug toen we de Vierdaagse aan het lopen waren en daarmee geld inzamelden voor project NICU.

Afgelopen maandag kon ik mij om 08:00 melden bij het kantoor van Lesserian. We maakten kort kennis waarna hij mij door het ziekenhuis rondleidde. Ik ontmoette iedereen van de afdeling financiële administratie. Deze bestaat uit ongeveer 8 mensen, die zeker niet allemaal Engels spreken. Mijn Swahili is op dit moment nog niet al te best: Habari ya asubuhi? Nzuri sana? Na wewe? (Hoe gaat het deze ochtend? Het gaat zeer goed? Met jou?). Taal is een verbindende factor dus ik zal mij de komende weken, naast mijn opdracht, veel gaan verdiepen in het Swahili om gesprekjes te kunnen voeren.

Nadat ik de mensen van de financiële afdeling had ontmoet liepen we door het hele ziekenhuis. Lesserian vertelde mij over hoe het ziekenhuis gefinancierd wordt en wat de problemen hierin zijn. Zo zijn er exemptions voor betalingen. Onder andere zwangere vrouwen, kinderen onder de vijf en chronisch zieken moeten gratis behandeld worden. Hierdoor ontstaan er veel kosten voor het ziekenhuis waar geen opbrengsten tegenover staan. Doordat deze exemptions gelden voor een groot deel van de patiëntenpopulatie, staat het ziekenhuis constant onder financiële druk.

Nadat ik door tal van afdelingen was begeleid en zoveel mensen de hand had geschud dat ik niet iedereens naam meer weet, kwam ik uit bij de NICU. Maandag was de eerste dag dat Sandra daar was begonnen en ik zag haar meteen zitten. De NICU is een hele kleine ruimte met zes bedden tegen elkaar aan gezet, vier incubators (houten couveuses), een aantal CPAP-machines (laag invasieve beademing), zuurstofapparaten en nog een bureau. Overal hoor ik gepiep van de machines. Ik zie per bed zeker drie baby’s liggen met meerdere moeders er omheen (op een klein eenpersoonsbed), in de couveuses liggen soms twee of drie kinderen per couveuse. Het is benauwd. Sandra is bezig met de beoordeling van een patiëntje. Terwijl Lesserian mij uitlegt hoe de afdeling werkt en wat de plannen zijn voor de komende twee jaar zie ik Sandra druk bezig, ze kijkt niet op of om. Ik zou haar zo kunnen aanraken om gedag te zeggen maar ik vermoed dat dit patiëntje meer de aandacht kan gebruiken dan ik. Lesserian en ik lopen weer verder door het ziekenhuis.

Eenmaal terug in ons kantoor laat Lesse mij de financiële geldstromen zien. Hij stuurt mij nog meer bestanden en rapportages waar ik doorheen kan gaan met de vraag of ik suggesties ter verbetering heb. De komende tijd zal ik gebruiken om alle data door te gaan en zo veel mogelijk te helpen waar ik kan.

doorLSH

25-8: Buy less – SWAP clothes for Tanzania

Je kent het vast wel. Teveel kleding in je kast, de helft trek je niet meer aan. Toch vind je het zonde om er zomaar afstand van te nemen. En ondertussen blijft je buurvrouw maar pakketjes aannemen van de H&M.

Little Superheroes organiseert op zondag 25 augustus de Buy less – SWAP clothes for Tanzania kledingruil. Scoor een nieuwe outfit zonder ‘fast fashion’ te kopen bij grote modeketens, voorkom dat geliefde kledingstukken weggegooid moeten worden (bij plaatsgebrek in de kast) én draag ook nog eens bij aan de uitbreiding van de Neonatale Intensive Care Unit (NICU) in Sengerema Hospital. Verantwoord shoppen dus!

Wanneer: Zondag 25 augustus, 13:00 – 16:00
Waar:  Q-Factory Amsterdam (Atlantisplein 1)
Entree: Pay as you like – minimaal €5,- (ongeacht het aantal items)

LET OP: geen cash, enkel met TIKKIE betalen

Spelregels:

  • Neem minimaal 3 / maximaal 10 items* mee 
  • Neem je bijvoorbeeld 4 items mee, dan mag je dit ruilen tegen 4 items.
  • Wil je een extra item mee terug nemen? Dit kost €2,50 per item.
  • Kapotte / vieze items worden vanzelfsprekend NIET geaccepteerd.

* onder items verstaan wij: kleding, schoenen, maar ook accessoires zoals tassen, sieraden, riemen etc. (geen sokken of lingerie).

Zet jezelf op aanwezig op Facebook en nodig al je shopverslaafde vrienden en vriendinnen uit. Wij hebben er zin in, tot dan!

Liefs,

Team Little Superheroes

Footer